Formaty zeszytów szkolnych: A5, B5 i A4 – wymiary i który wybrać?

Formaty zeszytów to formaty papieru z normy ISO 216. Najpopularniejszy zeszyt szkolny ma format A5, czyli połowę kartki A4. Spotyka się też dwa razy mniejsze zeszyciki A6 – np. do słówek – oraz większe zeszyty i notatniki B5 i A4.

Jeśli nauczyciel podał listę zeszytów z formatem i liniaturą, trzymaj się jej. Gdy wybór należy do Ciebie, pomogą te wskazówki:

• Klasy 1–3: zwykle cienkie zeszyty A5 po 16 lub 32 kartki – w trzy linie do nauki pisania i w kratkę do matematyki. Są lekkie i dzieci łatwo je obsługują.
• Klasy 4–8: najczęściej zeszyty A5 po 60 kartek, a do przedmiotów z dużą ilością notatek grubsze – 96-kartkowe bruliony. Część uczniów woli B5, bo mieści więcej na jednej stronie.
• Szkoła średnia i studia: B5 albo A4 – w dużym formacie wygodniej zapisuje się notatki z wykładów, długie wzory i tabele.

A5, B5 czy A4 – plusy i minusy

• A5 – mały i lekki, mieści się w każdym plecaku. Przy długich wzorach i tabelach szybko brakuje miejsca. Kserówka A4 złożona na pół ma format A5, więc zajmie całą stronę – lepiej ją lekko przyciąć przed wklejeniem.
• B5 – o 41% więcej miejsca niż A5, a cały zeszyt zmieści się w koszulce, teczce i segregatorze na A4 (jest od nich o 3,4 cm węższy i o 4,7 cm niższy). Kserówka A4 złożona na pół mieści się na stronie z zapasem 2,8 cm na szerokości i 4 cm na wysokości.
• A4 – najwięcej miejsca i kserówki A4 bez składania. To jednak największy i najcięższy zeszyt – ma 29,7 cm wysokości i nie każdy mały plecak go pomieści.

Okładka na zeszyt musi pasować do jego formatu – w sklepach znajdziesz osobne okładki A5, B5 i A4.

Wagę zeszytu łatwo policzyć z gramatury papieru: kartka A5 z papieru 70 g/m² waży około 2,2 g, kartka B5 – 3,1 g, a kartka A4 – 4,4 g. W tabeli podajemy wagę zeszytów z papieru 70 g/m² z miękką okładką z kartonu 250 g/m². Zeszyty z twardą oprawą są cięższe.

Główny Inspektorat Sanitarny zaleca, aby plecak ucznia ważył nie więcej niż 10–15% masy ciała. Dla dziecka ważącego 30 kg to 3–4,5 kg – razem z podręcznikami, piórnikiem, śniadaniem i samym plecakiem. Przy takim limicie różnica między pięcioma zeszytami A5 a A4 (około 0,7 kg) ma znaczenie.

• W kratkę – kratka 5 × 5 mm. Najbardziej uniwersalny zeszyt, przede wszystkim do matematyki i przedmiotów ścisłych.
• W linie – poziome linie co 9 mm. Do języka polskiego, historii i innych przedmiotów, na których dużo się pisze.
• W trzy linie – dla uczniów zaczynających naukę pisania: linie co 5 mm, na przemian dwie grubsze i jedna cieńsza. Pomagają zachować równą wysokość małych i wielkich liter.
• Gładki – bez nadruku, do przedmiotów, na których dużo się rysuje, np. plastyki czy biologii.
• Do nut – z pięcioliniami, na lekcje muzyki.
• Milimetrowy – kratka co 1 mm z mocniej zaznaczonymi liniami co 5 mm, do wykresów i rysunku technicznego.

Zeszyty mające 96 lub więcej kartek nazywa się brulionami – składają się z wielu zszytych lub sklejonych składek.

Gdy w zeszycie skończyły się kartki albo potrzebujesz wkładu do segregatora, wydrukujesz je w generatorze szablonów – w formacie A5, B5 lub A4:

• kartka w kratkę – ustaw kratkę 5 mm,
• kartka w linie – ustaw odstęp 9 mm, jak w zeszycie,
• liniatura do nauki pisania – z liniami pomocniczymi dla najmłodszych,
• papier milimetrowy i pięciolinia.

Drukuj w skali 100% („Rzeczywisty rozmiar”), żeby kratka miała dokładnie 5 mm. Kartki A5 i B5 wydrukujesz na papierze tego formatu – wybierz go w ustawieniach drukarki i zwróć uwagę, czy rozmiar „B5” nie jest japońskim B5 JIS.